Konektado ang gawaing pagsasalin sa usaping pampulitikaat kultura. Multidisiplinaryo ito dahil kinakailangan na tingnan ng tagasalin ng konteksto ng kasaysayan, kultura, at karanasan ng isang manunulat upang maibahagi sa mga mambabasa ang mensahe na hatid ng mga akdang pampanitikan. Layunin ng papel na ito na isalin sa Filipino ang isang tulang sosyopolitikal ni Jose Maria Sison bilangbílang kontribusyon sa pagpapayabong ng mga teksto sa pambansa at panlipunang kalayaan at maihatid ito sa kalakhang masang Pilipino Filipino. Inilapat ang Teorya ng Manipulasyon ni Andre Lefevere upang maisakatuparan ang kritikal at ideoholikal naong pagsasalin ng tula. Bagamat Bagaman nasanása kontekstong Pilipino Filipino na ang nasabing obra, layunin ng pagsasalin na maipahatid ang mensaheng magtataas ng kamalayan mag papakilos sa sambayanang Pilipino Filipino tungo sa kalayaan. Translation work is connected to political and cultural discourses. It is multidisciplinary as it requires the translator to look into the historical, cultural, and personal contexts of the author in order to fully interpret the message of their literary works. This paper aimed to translate a sociopolitical poem of Jose Maria Sison into Filipino to contribute in the development of texts pertaining to national and social liberation, and to deliver it to the greater Filipino masses. The translator utilized the Theory of Manipulation by Andre Lefevere to fulfill the critical and ideological translation of the poem. Despite the poem having being based in the Philippine context, the goal of this translation is to enlighten and mobilize the Filipino people towards genuine freedom.
Keywords: Jose Maria Sison, manipulation theory teorya ng manipulasyon, kritikal na pagsasalin, tulang tuluyan Jose Maria Sison, manipulation theory, critical translation, prose poemAlvarez, Roman, and M. Carmen-Africa Vidal. Translation, Power, Subversion. Multilingual Matters, 1996. Print.
Atienza, Monico M. Kilusang pambansa-Demokratiko sa wika. Diliman, Lungsod Quezon Sentro ng Wikang Filipino, Unibersidad ng Pilipinas-Sistema, 1992. Print.
Bassnett, Susan. Translation studies. London : Routledge, 1988. Print.
Batnag, Aurora E. “Translation in the Philippines.” National Commission for Culture and the Arts, 30 Abr. 2015, Web.
http://ncca.gov.ph/subcommissions/subcommission-on-cultural-disseminationscd/language-and-translation/translation-in-the-philippines/.
Berk, Özlem. Translation and Westernisation in Turkey: From the 1840s to the 1980s. İstanbul, :Efe Yayınları, 2004. Print.
Buden, Boris, Stefan Nowotny, Sherry Simon, Ashok Bery, & Michael Cronin. “Cultural Translation: An Introduction to the Problem, and Responses.” Translation Studies, vol. 2, no. .2 , (2009, ): pp. 196–219., doi:10.1080/14781700902937730. Print.
Byrne, Jody. Technical Translation: Usability Strategies for Translating Technical Documentation. Springer, 2010. Print.
Communist Party of the Philippines. “On Duterte`s May 1 Call to Occupy Oligarchs` Lands | CPP.” NDFP, 3 May 2017, Web. www.ndfp.org/dutertes-may-1-call-occupy-oligarchs-lands/.
Dreisbach, Jeconiah Louis. “Filipino bilang Wika ng Pagpapalaya: Pambansa-Demokratikong
Pagsusuri sa Papel ni Vivencio R. Jose.” Academia.edu, Abr. 2016, Web.
www.academia.edu/28281089/Filipino_bilang_Wika_ng_Pagpapalaya_Pambansa-Demokratikong_Pagsusuri_sa_Papel_ni_Vivencio_R._Jose.
English, Leo James. English-Tagalog Dictionary. National Book Store, 2008. Print.
Gentzler, Edwin. Contemporary translation theories. London, Routledge, 1993. Print.
Geronimo, Jonathan Vergara. “Pag-Angkin sa Politka at Poetika ng Piling Tula ni Nicolas Guillen sa Karanasang Pilipino: Isang Pagsasaling Ideolohiko .” Malay , vol. 28, no. 2, (2016): , pp. 12–30. Print.
GMA News and Public Affairs. “NDF: Significant dev`t in talks, national artist award may prompt Joma Sison`s 2017 homecoming.” GMA News Online, 9 Abr. 2017, Web.
www.gmanetwork.com/news/news/nation/606476/ndf-significant-dev-t-in-talks-national-artist-award-may-prompt-joma-sison-s-2017-homecoming/story/.
Guerrero, Amado. Lipunan at rebolusyong Pilipino. Maynila, Pilipinas : Lathalaang Pulang Tala, 1971. Print.
Macasantos, Francis C, and Priscilla S Macasantos. “Philippine Literature in the Spanish Colonial Period.” National Commission for Culture and the Arts, Republic of the Philippines, 14 Apr. 2015, Web.
ncca.gov.ph/subcommissions/subcommission-on-the-arts-sca/literary-arts/philippine-literature-in-the-spanish-colonial-period/.
Melendrez-Cruz, Patricia. “Di Biro ang Magsalin: Sining ng Pagsasalin.” Patricia Melendrez-Cruz: Filipinong Pananaw sa Wika, Panitikan at Lipunan. Laura L. Samson, et al. (eds.) Lungsod ng Quezon: University of the Philippines Diliman, 1994. Print.
“Mga Kumpanya Sa Mina, Tigpondo Ni Roxas.” Ang Bayan, 7 Mar. 2016, Web.
www.ndfp.org/sayt/wp-content/uploads/2016/03/20160307bi.pdf.
NDFP. “Sison to come home in connection with peace process or his nomination as National
Artist for Literature ».” National Democratic Front of the Philippines, 13 Abr. 2017, Web.
www.ndfp.org/sison-come-home-connection-peace-process-nomination-national-artist-literature/.
New People`s Army. “NPA Punishes Destructive Mining Company in Mati City.” NDFP, NDFP, 9 May 2017, Web. www.ndfp.org/npa-punishes-destructive-mining-company-mati-city/.
Ocampo, Ambeth. “Joma Sison on Prose and Poetry.” Inquirer.net, 11 Aug. 2017, Web. opinion.inquirer.net/106254/joma-sison-prose-poetry.
Rosca, Ninotschka. “Jose Maria Sison: At Home in the World, Portrait of a Revolutionary, Conversations with Ninotschka Rosca.” Jose Maria Sison, 8 August 2010, Web. josemariasison.org/jose-maria-sison-at-home-in-the-world-portrait-of-a-revolutionary-conversations-with-ninotchka-rosca-greensboro-n-c-open-house-publishing-llc-2004-259-pages/.
Sison, Jose Maria. “The Need for a Cultural Revolution.” 30 Sept. 1966, Web. josemariasison.org/the-need-for-a-cultural-revolution/. Speech.
Venuti, Lawrence. “Translation, Community, Utopia.” The Translation Studies Reader, edited by
Lawrence Venuti, Routledge, London, : 2000, . pp. 468–489. Print.
Venuti, Lawrence. “Translation, History, Narrative.” Meta: Journal Des Traducteurs , vol. 50, .3
(no. 3, 2005, ): pp. 800–816., doi:10.7202/011597ar. Print.
Zhang, Mei. “Manipulation in Poetry Translation .” Asian Social Science , vol. 8, no. .4 , (Apr.
2012, ): pp. 297–301., doi:10.5539/ass.v8n4p297. Print.