Bilang mga natatanging dalubhasang pangwika, mahalaga ang tungkulin ng mga tagasalin sa palitan at pagpapalawig ng kaalaman sa pagitan ng mga kultura. Tulad ng iba pang manggagawang pangkultura, may mga tungkulin, karapatan at pangangailangan ang mga tagasalin na humuhubog sa istatus ng kanilang propesyon. Sa konteksto ng Pilipinas, patuloy na mapanghamon ang propesyonalisasyon ng mga tagasalin dahil sa kawalan ng malinaw na direksyon ng larang na ito na ito bilang isang propesyonal na industriya. Layunin ng papel na mailahad ang mga pangangailangan ng mga tagasaling Filipino bilang isang tiyak na propesyon batay sa pagtanaw sa larangan ng pagsasalin bilang bahagi ng ugnayan ng network ng mga sistemang panlipunan ayon sa lapit na polysystem at sa konsepto ng needs assessment o pagtatasa ng pangangailangan ng mga tagasalin bilang isang tiyak na industriya na maaaring maging batayan sa pagbuo ng mga makabuluhang programa para sa kagalingan ng mga tagasaling Filipino. Sa pamamagitan ng panunuri sa resulta ng sarbey sa karanasan at saloobin ng 113 na tagasalin sa Metro Manila, naimapa ang kalagayan at suliranin ng mga tagasalin batay sa istatus ng trabaho, mga uri ng salin, mga pagsasanay, pagtiyak sa kalidad ng salin at pagkilala sa propesyon. Pinatunayan ng pag-aaral na kailangan ang aktibong suporta ng pamahalaan at ang pagbubuklod ng mga tagasalin upang makamit ang propesyonalisasyon ng mga tagasaling Filipino. As specialized experts on language, translators play an important role in exchanging and extending knowledge between cultures. Like other cultural workers, translators have duties, rights and needs that shape the status of their profession. In the Philippine context, the professionalization of translators continues to be challenging due to the lack of a clear direction of this field as a professional industry. This paper aims to present the needs of Filipino translators as a specific profession based on a polysystems approach that perceives the field of translation as part of the complex interrelationship of the network of social systems and the concept of needs assessment to assess the translators as a specific industry. This assessment is useful in developing meaningful programs to ensure Filipino translators’ welfare. Results of the survey on the experiences and attitudes of 113 translators in Metro Manila illustrate the translators’ plight according to employment status, types of translation, training, translation quality assurance, and professional recognition. The study proves the need for the government’s active support and unity among translators to achieve the professionalization of the translators in the country.
Keywords: Needs Assessment, Lapit na Polysystem, Tagasaling Filipino, Pagsasalin bilang Propesyon, Propesyonalisasyon ng Pagsasalin sa Pilipinas Needs Assessment, Polysystem Approach, Filipino Translators, Translation as Profession, Professionalization of Translation in the PhilippinesAlmario, Virgilio S., et al. . Antonio T., Batnag, A., Paz, B., Catacataca, P., Cruz, A., Espiritu, C. Fortunato, T. Gugol, M.V., Miclat, M., “Patnubay sa Pagsasalin”. Maynila: National Commission on Culture and the Arts Pambansang Komisyon para sa Kultura at Sining, 1996.
Antonio, Lilia. “Pagsasalin sa Akademya at Ilang Organisasyong pagsasalin sa Pilipinas: Isang Paglalahad.” “ nasa Zafra, G. Ed. 2009. Salin-suri: Panimulang Pagmamapa ng mga Larangan ng Pagsasalin sa Filipinas. Ikatlong Sourcebook ng Sangfil. nasa Zafra, G. Ed. Galileo Zafra. Quezon City: UP Sentro ng Wikang Filipino, 2009. 29–-50. Print.
Batnag, Aurora. “Isang Pambansang Programa sa Pagsasalin.” Salin-suri: Panimulang Pagmamapa ng mga Larangan ng Pagsasalin sa Filipinas. Ikatlong Sourcebook ng Sangfil.. Ed. Galileo Zafra. Quezon City: UP Sentro ng Wikang Filipino, 2009. 365–-370. Print.
nasa Zafra, G. Ed. 2009. Salin-suri: Panimulang Pagmamapa ng mga Larangan ng Pagsasalin sa Filipinas. Ikatlong Sourcebook ng Sangfil. Quezon City: UP Sentro ng Wikang Filipino, 365-370.
Bernales, Rolando. “Mula sa Praktikal at Legal na Perspektiba: Ang Pagsasalin bilang Propesyon.”. Panayam sa Hasaan 7: Pambansang Kumperensiya sa Pagsasalin. Unibersidad ng Santo Tomas. Agosto 7 Agosto, 2020. Panayam.
Bernardino, M. “RA 9646: Resa and the Filipino Real Estate Agent.” Philippine Daily Inquirer.3 Disyembre 2016.
Coroza, Michael. “Taksil daw ang Tagasalin? Isang Pag-unawa sa Pagsasalin bilang Disiplina.” Katipunan: Journal ng mga Pag-aaral sa Wika, Panitikan, Sining at Kulturang Filipino, (Tomo 2016): ,pp.1–-11. Web. 6 Mayo 2019. https://journals.ateneo.edu/ojs/index.php/katipunan/article/view/KA2016.00104
Even-Zohar, Itamar. “Translated Literature in The Polysystem.” The Translation Studies Reader. Venuti, Lawrence. Ed. Venuti, Lawrence Venuti.. ditor. Routledge: London and New York: Routledge,, 1978/2000., 192–-197. E-book.
Holmes, James. “The Name and Nature of Translation Studies.” The Translation Studies Reader. Ed. Lawrence Venuti. London and New York: Routledge, 2000. 173–-183. E-book.
The Translation Studies Reader. Venuti, Lawrence. Editor. Routledge: London and New York, 1972/2000, pp.173-183. E-book.
Lai, Marvin. “Halaga ng Pagsasalin bilang Bagong Kurso sa GEC.””. Panayam sa Salintasan 1: Webinar sa Talakayan sa Pagsasalin. 24 Setyembre, 2020. Panayam.
Lefevere, Andre. “Why Waste Our Time on Rewrites: The Trouble with Interpretation and the Role of Rewriting in An Alternative Paradigm.” The Manipulation of Literature: Studies in Literary Translation. Ed.Hermans, Theo Hermans.Editor.Croom Helm: London and Sydney, 1985., pp. 215–-243. Print.
Li, Defeng. "Needs Assessment in Translation: Making Translator Training More Responsive to Social Needs Teaching/." Babel 46:4 289-299 , (2006): 289–-299. Web. 6 Mayo 2019.
Miclat, Mario..“Pangkalahatang Sitwasyon ng Pagsasalin sa Filipinas” nasa Zafra, G. Ed. 2009. Salin-suri: Panimulang Pagmamapa ng mga Larangan ng Pagsasalin sa Filipinas. Ikatlong Sourcebook ng Sangfil. Quezon City: UP Sentro ng Wikang Filipino, 51-58.
Salin-suri: Panimulang Pagmamapa ng mga Larangan ng Pagsasalin sa Filipinas. Ikatlong Sourcebook ng Sangfil.. Ed. Galileo Zafra. Quezon City: UP Sentro ng Wikang Filipino, 2009. 51–-58. Print.
Reviere, Rebecca et al.., Berkowitz, S., Carter, C. C. & Ferguson, C. G. 1996. Needs Assessment: A Creative and Practical Guide for Social Scientists. Washington: Taylor & Francis. . 233Print. .
Tinio, Rolando. “Notes for the Illiterati.” Programa para Teatro Filipino, (Mimeograph), 1977, 5–-6. Print.
UNESCO. “Recommendation on the Legal Protection of Translators and Translations and the Practical Means to improve the Status of Translators.”. 22 Nobyembre 1976. Web. 6 Mayo 2019. http://portal.unesco.org
Yap, F. “Translation Agenda for the Nation.”. Papel na binasa sa 1st International Conference on Filipino as Global Language: Future Directions and Prospects” 17–-19 Marso, 2008.
Zafra, G. “Ang Ambag ng Pagsasalin sa Pagpapaunlad ng Wikang Pambansa.” Salin-suri: Panimulang Pagmamapa ng mga Larangan ng Pagsasalin sa Filipinas. Ikatlong Sourcebook ng Sangfil.. Ed. Galileo Zafra. Quezon City: UP Sentro ng Wikang Filipino, 2009. 383–-390. Print.” Salin-suri: Panimulang Pagmamapa ng mga Larangan ng Pagsasalin sa Filipinas. Ikatlong Sourcebook ng Sangfil. Zafra, Galileo S. Editor. Quezon City: UP Sentro ng Wikang Filipino, 2002/2009, pp.383-390.